Wymiary
Kształty produktów
Blachy grube.
Arkusze cięte z kręgów, taśmy cięte i kręgi.
Arkusze cięte z kręgów z brzegami naturalnymi
| Gatunek stali |
Grubość mm |
Szerokość mm |
Długość m |
| COR-TEN A |
2-12 |
1000 - 1860 |
2-12 |
| COR-TEN B |
2-15 |
1000 - 1860 |
2-12 |
Maksymalna szerokość każdego gatunku stali zależy od grubości arkusza ciętego z kręgów.
Blachy grube
| Gatunek stali |
Grubość mm |
Szerokość mm |
Długość m |
| COR-TEN A |
6-12 |
1901 - 3300 |
2-15 |
| COR-TEN B |
6-40 |
1901 - 3300 |
2-15 |
Maksymalna długość każdego gatunku stali zależy od grubości.
Zakresy grubości dla blach grubych oraz arkuszy ciętych z kręgów, wyprodukowanych z gatunków stali o zwiększonej wytrzymałości na warunki atmosferyczne, spełniających wymagania normy EN 10025-5, są takie same, jak dla odpowiadających im gatunków COR-TEN.
Gatunki stali i ich przybliżone odpowiedniki odporności na warunki atmosferyczne.
| Gatunek stali |
EN 10025-5:2004 |
| COR-TEN A |
S355J0WP |
| COR-TEN B |
S355J0W i S355J2W |
W celu dokonania dokładnych porównać należy korzystać z oryginalnych kart produktowych i norm. Dla stali COR-TEN granica plastyczności gwarantowana jest jako ReL, natomiast dla stali o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne zgodnych z normą EN 10025-5:2004 jako ReH. Próba udarności Charpy'ego V przeprowadzana jest na standardowych próbkach odpowiadających stali COR-TEN B.
Właściwości
Antykorozyjne właściwości stali odpornej na warunki atmosferyczne są w wielu zastosowaniach lepsze niż właściwości innych stali konstrukcyjnych. Ich wzmocniona odporność na warunki atmosferyczne wynika z warstwy tlenków, tzn. patyny. Zastosowanie niepowlekanej, odpornej na warunki atmosferyczne stali w konstrukcjach stalowych pozwala oszczędzić koszty obróbki powierzchniowej. Elegancka, brązowa powierzchnia pokryta patyną to także wyróżniający walor architektoniczny. Powierzchnię taką można uzyskać przy pomocy metody Rust Brown, która rozszerza zakres zastosowań stali odpornej na warunki atmosferyczne na konstrukcje wewnętrzne. Z kolei użycie tej stali w konstrukcjach mających styczność z gazami kominowymi przedłuża okres użytkowania kominów i przewodów spalinowych.
Testowanie materiałów
Partia kontrolna stali z gatunku COR-TEN w hucie składa się z maksymalnie 40 ton blach lub kręgów pochodzących z tego samego odlewu. Dla każdej partii kontrolnej przeprowadzana jest jedna seria testów: próba rozciągania na próbkach poprzecznych oraz, w razie konieczności, próba udarności Charpy’ego (V) na próbkach wzdłużnych. Pobieranie próbek i testowanie gatunków stali odpowiadających normie EN 10025-5:2004 odbywa się zgodnie z wymaganiami określonymi w tej normie.
Właściwości mechaniczne
Jeśli zostanie to oddzielnie uzgodnione, stal COR-TEN B może być dostarczana z gwarancją udarności wzdłużnej na 27 J przy temperaturze -20 °C. W takiej sytuacji nosi ona oznaczenie COR-TEN B-D.
COR-TEN
|
Granica plastyczności
ReL N/mm2 minimalnie |
Wytrzymałość na rozciąganie
Rm N/mm2 minimalnie |
Wydłużenie A50%
minimalnie |
| COR-TEN A |
345 |
485 |
20 |
| COR-TEN B |
345 |
485 |
19 |
EN 10025-5:2004
|
Granica plastyczności
ReH N/mm2 minimalnie
Grubość mm |
Wytrzymałość na rozciąganie
Rm N/mm2 minimalnie
Grubość mm |
Wydłużenie A80%
minimalnie
Grubość mm |
A5
minimalnie
Grubość mm |
|
2 –16 |
(16) – 40 |
2 – (3) |
3 – 40 |
2 |
(2) – 2.5 |
(2.5) – (3) |
3 – 40 |
| S355J0WP |
355 |
- |
510 – 680 |
470 – 630 |
14 |
15 |
16 |
20 |
| S355J0W |
355 |
345 |
510 – 680 |
470 – 630 |
14 |
15 |
16 |
20 |
| S355J2W |
355 |
345 |
510 – 680 |
470 – 630 |
14 |
15 |
16 |
20 |
Skład chemiczny
|
Zawartość, % (analiza odlewu) |
|
C
maksimum |
Si |
Mn |
P |
S
maksimum |
Al |
V |
Cu |
Cr |
Ni
maksimum |
| COR-TEN A |
0.12 |
0.25 – 0.75 |
0.20 – 0.50 |
0.07 – 0.15 |
0.030 |
0.015 – 0.06 |
– |
0.25 – 0.55 |
0.50 – 1.25 |
0.65 |
| COR-TEN B |
0.19 |
0.30 – 0.65 |
0.80 – 1.25 |
Maks. 0,035 |
0.030 |
0.020 – 0.06 |
0.02 – 0.10 |
0.25 – 0.40 |
0.40 – 0.65 |
0.40 |
Skład chemiczny stali o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne jest zgodny z normą EN 10025-5..
Równoważnik węgla CEV
CEV = C + Mn / 6 + (Cr + Mo + V) / 5 + (Ni + Cu) / 15
|
Grubość mm |
Standardowy równoważnik węgla (CEV) |
Produkt |
| COR-TEN A |
2 – 12 |
0.35 |
Wyroby taśmowe |
| COR-TEN A |
6 – 12 |
0.39 |
Blachy grube |
| COR-TEN B |
2 – 15 |
0.38 |
Wyroby taśmowe |
| COR-TEN B |
6 – 20 |
0.48 |
Blachy grube |
| COR-TEN B |
(20) – 40 |
0.50 |
Blachy grube |
Wartości równoważnika węgla dla gatunków zgodnych z normą EN 10025-5 odpowiadają wymaganiom tej normy.
Zalety patyny w zależności od warunków użytkowania
Dzięki warstwie patyny stale o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne mogą być wykorzystywane w konstrukcjach zewnętrznych bez konieczności poddania ich osobnej obróbce powierzchniowej. W najlepszym wypadku stal tego rodzaju pozwala wyeliminować koszty jakiejkolwiek obróbki powierzchniowej i późniejszych napraw. Przewaga kosztowa nad konstrukcjami malowanymi jest najlepiej widoczna tam, gdzie wymagane jest regularne odmalowywanie.
Metoda Rust Brown rozszerza architektoniczne możliwości użycia stali o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne w konstrukcjach wewnętrznych. Zaleca się, by wszelkie oznakowania podczas budowy wykonywać przy pomocy kredy lub barwników rozpuszczalnych w wodzie.
Konstrukcje na wolnym powietrzu i patyna
Odporność na warunki atmosferyczne wynika z warstwy tlenków, tzn. patyny, która tworzy się na powierzchni stali i, dzięki obecności pierwiastków stopowych, jest gęsta i prawie nie przepuszcza tlenu. W normalnych warunkach atmosferycznych, kiedy powierzchnia w cyklu zmiennym jest raz mokra, a raz sucha, proces tworzenia się patyny trwa 18-36 miesięcy. Początkowo warstwa patyny ma kolor rudawo-brązowy, ale z czasem nabiera ciemniejszego odcienia.
W środowiskach przemysłowych patyna tworzy się szybciej i ciemnieje bardziej niż w środowiskach wiejskich. W środowisku morskim tworzenie się patyny ochronnej może przebiegać wolniej ze względu na obecność chloru. W przypadku konstrukcji użytkowanych na wolnym powietrzu należy wziąć pod uwagę postęp korozji, dodając do nominalnej grubości naddatek na korozję.
Przykład naddatku na korozję dla stali COR-TEN B, która nie została poddana obróbce
| Typ atmosfery |
Naddatek na korozję, który należy dodać dla jednej strony nominalnej grubości, przypadający na każde 10 lat eksploatacji |
|
Pierwszy okres 10 lat mm |
Kolejny okres 10 lat mm |
| Wiejska |
0.10 |
0.05 |
| Miejska 1) |
0.20 |
0.05 |
| Przemysłowa 2) |
0.20 |
0.10 |
1) Główny składnik zanieczyszczenia w powietrzu to dwutlenek siarki, SO2.
2) Poza SO2 powietrze zawiera także chlor. Także dla miejsc w bezpośrednim pobliżu wody.
W celu zapewnienia jednolitości koloru patyny należy usunąć z powierzchni stali wszelkie zanieczyszczenia. Należy zmyć zanieczyszczenia organiczne, takie jak olej czy smary ochronne. Obecne na powierzchni tlenki lub rdzę można usunąć metodą śrutowania lub wytrawiania. Przyśpieszy to jednocześnie proces tworzenia się patyny. Proces ten można też zainicjować, zwilżając i susząc powierzchnię stali lub stosując odpowiednie roztwory kwasów.
Konstrukcje wewnętrzne
Patyna tworząca się na elementach konstrukcyjnych, które nie są poddane bezpośredniemu działaniu warunków atmosferycznych, nie będzie tak jednolita, jak na elementach, które są przemiennie mokre i suche. Na częściach, które narażone są na silne miejscowe zmiany temperatur, mogą pojawić się drobne różnice koloru. Przykładem może być okładzina ściany pod zadaszeniami.
Z myślą o konstrukcjach wewnętrznych opracowano metodę Rust Brown. Powoduje ona natychmiastowe wytworzenie na powierzchni stali odpornej na warunki atmosferyczne warstwy takiej jak patyna. Metoda ta jest prosta do zastosowania. Przed obróbką Rust Brown należy oczyścić stalowe powierzchnie, na które następnie nanoszona jest i przytwierdzana lakierem warstwa patyny. Dodatkowych informacji udziela nasz dział obsługi klienta.
Konstrukcje zanurzone w wodzie
Powierzchnie stalowe, które są stale mokre, nie wytwarzają ochronnej warstwy patyny. Może to dotyczyć, np. powierzchni konstrukcji, które mają kontakt z ziemią lub są zanurzone w wodzie. W takich przypadkach zaleca się malowanie powierzchni stali o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne.
Kontakt z gazami spalinowymi i użytkowanie w wysokich temperaturach
Stale o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne są bardzo (nawet bardziej niż stale nierdzewne) odporne na korozję będącą wynikiem kontaktu z zawierającymi siarkę gazami spalinowymi. Najlepiej sprawdzają się w konstrukcjach, które są użytkowane głównie w temperaturach wyższych od punktu rosy kwasu siarkowego, ale co jakiś czas ulegają ochłodzeniu do temperatur niższych od tego punktu. Dotyczy to wielu konstrukcji przeznaczonych do transportu gazów spalinowych, które ulegają ochłodzeniu w okresach przestojów.
Oczekiwany okres ekonomicznej użyteczności stali o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne ulega wydłużeniu, jeśli stal na przemian wilgotnieje i schnie. W przypadku ciągłego użytkowania tego materiału w temperaturach niższych od punktu rosy, na powierzchni stali gromadzi się nadmierna ilość kwasu, co może mieć negatywny wpływ na odporność na korozję.
Specjalny skład stali, a w szczególności zawartość chromu, zwiększa ponadto jej odporność na tworzenie się zgorzeliny w wysokich temperaturach, nawet do 600 – 650°C. Jednak użytkując stale o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne w temperaturach przekraczających 425 °C trzeba wziąć pod uwagę wymagania dotyczące żaroodporności, a w przypadku stali zawierających fosfor również możliwość wzrostu kruchości materiału pod wpływem temperatury.
Konstrukcje malowane
Powierzchnia stali o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne może być malowana z wykorzystaniem takich samych metod, jak w przypadku zwykłej stali. Dzięki specjalnemu składowi chemicznemu stali, powłoka farby może mieć dwukrotnie większą trwałość niż powłoka nałożona na zwykłą stal. Jeżeli stal tego typu ma być przez cały czas wystawiona na działanie wody, zaleca się jej pomalowanie.
Usługi prefabrykacji
Zakres dostępnych usług prefabrykacji obejmuje gięcie, wypalanie, cięcie na wymiar i ukosowanie.
Cięcie
Płaskowniki cięte z blach grubych i taśm, które są gotowe do montażu i cechują się dokładnością wymiarów, przyspieszają produkcję i montaż konstrukcji stalowych oraz pozwalają na uniknięcie strat materiału. Dzięki dostępności szerokiej gamy gatunków stali, możliwe jest dobranie najodpowiedniejszych gatunków dla danego zastosowania.
Dowiedz się więcej na temat cięcia płaskowników z blach grubych i taśm (wersja angielska)
Stosowanie płaskowników skraca czas produkcji i montażu. Klient otrzymuje potrzebne komponenty gotowe do montażu i w ten sposób może uniknąć zbędnych kosztów materiału i przechowywania. Na zamówienie produkty mogą zostać dostarczone w wersji wstępnie przerobionej, ukosowane i gięte.
Dowiedz się więcej na temat płaskich elementów wypalanych (wersja angielska)
Ukosowanie
Arkusze cięte na wymiar i blachy grube cięte na wymiar z ukosowanymi krawędziami są komponentami, które mogą być dostarczane bezpośrednio na miejsce montażu. Oznacza to oszczędność czasu i zmniejsza koszty transportu i magazynowania. Rowki o dokładnych wymiarach zapewniają nieprzerwane automatyczne spawanie i montaż.
Dowiedz się więcej o arkuszach ciętych na wymiar i blachach grubych ciętych na wymiar z ukosowanymi krawędziami (wersja angielska)
Blachy gięte
Blachy gięte są komponentami, które są gotowe do dostarczenia na miejsce montażu, co jest korzystne dla harmonogramu oraz z uwagi na koszty transportu i magazynowania. W razie potrzeby produkty te można zamówić w wersji wstępnie przerobionej, zukosowane do spawania i wypalane w pożądanym kształcie. Wstępnie naniesione znaki ustawcze ułatwiają montaż.
Dowiedz się więcej na temat blach giętych (wersja angielska)
Instrukcje obróbki
Spawanie
Stale o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne mogą być spawane w warunkach warsztatowych wszystkimi powszechnie stosowanymi metodami. Zaleca się stosowanie procedur i materiałów spawalniczych o niskiej zawartości wodoru. Przed spawaniem należy usunąć warstwę patyny, odsłaniając czystą stal na powierzchni o szerokości ok. 10 – 20 mm, wzdłuż spawanego złącza. Równie ważne jest usunięcie z powierzchni stali wilgoci, smarów, oleju i innych zanieczyszczeń.
Pobierz informacje dotyczące spawania (wersja angielska)
Temperatura robocza
Wartości równoważnika węgla są nieco wyższe niż w stali konstrukcyjnej S355, co odpowiednio zwiększa konieczność podgrzewania. W praktyce ta różnica dotyczy tylko stali COR-TEN B oraz jej odpowiedników, ponieważ dzięki mniejszej grubości materiału, gatunki stali stapiane z fosforem nie wymagają podwyższonej temperatury roboczej. Podczas spawania tych stali zaleca się zwiększenie temperatury roboczej do 100–200 °C, gdy grubość blachy przekracza 15 mm. W przypadku spawania wielowarstwowego, temperatura pomiędzy układaniem poszczególnych warstw nie może przekroczyć 200 °C. Pozwoli to zachować dobrą twardość strefy wpływu ciepła (HAZ).
Wybór materiałów spawalniczych
- Odporność spawanych złącz na warunki atmosferyczne można zapewnić stosując spoiwa, których zawartość pierwiastków stopowych odpowiada materiałowi rodzimemu.
- Własności mechaniczne spawanego złącza muszą być przynajmniej takie same jak własności materiału rodzimego. Należy unikać niepotrzebnego, nadmiernego zwiększania wytrzymałości spoiny, ponieważ wraz ze wzrostem wytrzymałości rośnie również naprężenie szczątkowe.
- Udarność spawanego złącza musi spełniać określone warunki, zazwyczaj takie same jak materiał podstawowy.
- Jeżeli materiał podstawowy i spoiwo łączą się ze sobą zapewniając dobrą odporność na warunki atmosferyczne, można stosować zwykłe, niestopowe materiały spawalnicze. Wystarczające łączenie uzyskuje się w trakcie spawania jednowarstwowego blach o grubości poniżej 4 mm dla złącz doczołowych oraz dla spoin pachwinowych z zaprojektowaną grubością wynoszącą około 4 mm.
- Ogólnie rzecz biorąc, różnica w kolorze pomiędzy niestopowymi materiałami spawalniczymi a materiałem rodzimym stali o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne jest niewielka.
- W przypadku spawania wielowarstwowego grubych blach przynajmniej ostatnia warstwa powinna być wykonana materiałami spawalniczymi o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne, jeżeli metal spoiny również ma być odporny na warunki atmosferyczne.
- Ściegi graniowe i uszczelniające należy wykonywać materiałami spawalniczymi o odpowiedniej odkształcalności.
- Materiały spawalnicze o niskiej zawartości wodoru muszą być stosowane, przechowywane i suszone zgodnie z instrukcjami producenta.
Pobierz informacje dotyczące materiałów spawalniczych (wersja angielska)
Formowanie
Stale o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne mogą być formowane na zimno w taki sam sposób, jak stale konstrukcyjne S355. Najmniejsze dopuszczalne promienie gięcia dla krawędziowania są przedstawione w poniższej tabeli. W celu zapewnienia dobrych wyników formowania zaleca się stosowanie właściwych technik warsztatowych. Zużyte narzędzia, niewystarczające smarowanie, wady powierzchni blach oraz zadziory mogą pogorszyć jakość. Śrutowanie również może mieć niekorzystny wpływ na wynik formowania. Blachy przechowywane na zewnątrz, w niskich temperaturach, należy przed formowaniem przenieść do warsztatu i ogrzać. Formowalność stali o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne odpowiada normie EN 10025-5:2004.
| |
Grubość mm |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
(2) - 3 |
(3) - 4 |
(4) - 5 |
(5) - 6 |
(6) - 7 |
(7) - 8 |
(8) - 10 |
(10) - 12 |
(12) -14 |
(14) - 16 |
(16) - 18 |
18 - 20 |
| |
Najmniejszy dopuszczalny wewnętrzny promień gięcia mm: |
| COR-TEN A |
6 |
8 |
10 |
12 |
21 |
24 |
30 |
36 |
42 |
– |
– |
– |
| COR-TEN B |
6 |
8 |
10 |
12 |
21 |
24 |
30 |
36 |
42 |
48 |
54 |
60 |
Podane wartości dotyczą wszystkich kierunków formowania.
Pobierz informacje na temat krawędziowania i formowania (wersja angielska)
Obróbka cieplna
W przypadku większości zastosowań stali o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne dodatkowa obróbka cieplna po spawaniu nie jest konieczna. Jeżeli jednak klient lub odpowiednie władze wymagają tego, zaleca się likwidację naprężeń lub normalizowanie przeprowadzane zgodnie z wytycznymi zawartymi w poniższej tabeli.
| Obróbka cieplna |
Temperatura °C
|
Czas obróbki
Sposób chłodzenia
|
| Likwidacja naprężeń |
550 – 600
(docelowo 580) |
2 minuty / milimetr grubości, minimalnie 30 minut.
Powolne chłodzenie w piecu. |
| Normalizowanie |
860 – 940
(docelowo 910) |
1 minuta / milimetr grubości, minimalnie 15 minut.
Swobodne stygnięcie na wolnym powietrzu, poza piecem. |
Cięcie
Stale o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne mogą być cięte termicznie i mechanicznie niemal w taki sam sposób, jak stale konstrukcyjne S355. W przypadku cięcia płomieniowego wskazówką mogą być zalecenia dotyczące temperatury roboczej spawania. Ze względu na niewielką grubość blachy, stal COR-TEN A i odpowiadające jej stale nie wymagają zwiększania temperatury roboczej podczas cięcia termicznego. Zmniejszenie szybkości cięcia i zwiększenie temperatury roboczej mają podobny wpływ na proces cięcia: zmniejsza się tempo stygnięcia w punkcie cięcia oraz ryzyko pękania termicznego. Podczas pracy ze stalą o zwiększonej odporności na korozję atmosferyczną należy pamiętać, że blachy przeniesione z zimnego, zewnętrznego magazynu muszą ogrzać się do odpowiedniej temperatury przed rozpoczęciem cięcia mechanicznego.
Pobierz informacje dotyczące cięcia termicznego i prostowania płomieniowego (wersja angielska)
Pobierz informacje dotyczące cięcia mechanicznego (wersja angielska)
Zamówienia i dostawy
Warunki dostawy
Blachy grube: walcowane na gorąco, normalizująco w procesie walcowania lub piecowo.
Arkusze cięte z kręgów, taśmy cięte i kręgi: Po walcowaniu kontrolowanym lub obróbce termomechanicznej.
Dokumenty kontroli
Dokumenty kontroli należy określić w momencie składania zamówienia. Typy europejskich dokumentów kontroli zdefiniowane są w normie EN 10204:2004.
Pobierz informacje na temat dokumentów kontroli (wersja angielska)
Ogólne informacje na temat dostaw blach walcowanych na gorąco
Pobierz informacje dotyczące znakowania i pakowania (wersja angielska)
Pobierz informacje na temat testowania ultradźwiękami (wersja angielska)
Pobierz ogólne warunki sprzedaży